Varen als Jezus over de Wadden

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

door Peter Janssens, foto’s Koos Rozendaal

De jaarlijkse Waddenzwerftocht blijft een speciale ervaring. Varend tussen de opkomende zandplaten en zonnende zeehonden bevind je je op een door andere watersporters verlaten deel van de Waddenzee. En met een beetje geluk kun je jezelf voor heel even Jezus voelen, waarvan het verhaal gaat dat die – net als jij – midden op zee over het water gelopen heeft. Aangezien hier alleen de onbewoonde eilanden Rottumeroog en Rottumerplaat liggen, is dit een puur natuurgebied, dat slechts in de wintermaanden toegankelijk is voor schepen die van nergens naar niets willen varen. Wij doen dit in het eerste weekend van september.

We vertrekken vanaf Noordpolderzijl. Dit is niet alleen de kleinste zeehaven van Nederland, maar tegelijk ook een van de ontoegankelijkste, omdat je er alleen tussen anderhalf uur voor tot anderhalf uur na hoogwater kunt instappen. Voor mij als organisator is het vertrek een moment dat altijd een beetje stress oplevert, zeker omdat ik om 10.00 uur wil wegvaren, precies anderhalf uur na de verwachte hoogwaterstand van 8.30 uur. Gelukkig zijn de deelnemers zich hier ook van bewust. De boten liggen langs de kade in de modder, maar met een beetje wrikken en wederzijdse hulp lukt het iedereen om droog het vaargeultje in het midden te bereiken.

Oude bekende

Bij grootwatertochten is het een goede gewoonte om de tocht bij vertrek aan te melden bij de Zeeverkeerspost. De dichtstbijzijnde is Schiermonnikoog. Helaas blijkt de daarvoor meegenomen marifoon het te hebben begeven. Gelukkig zijn in het moderne communicatietijdperk genoeg andere middelen beschikbaar. Wellicht staat het een stuk minder interessant, maar een mobiele telefoon werkt zeker zo goed.

Aan de andere kant van de lijn klinkt een opvallend enthousiaste stem als ik aangeef dat we met een groep van Dajaks gaan varen. De dienstdoende beambte blijkt een oud-lid te zijn dat ik me vooral nog herinner van zijn afscheid van Dajaks. Zijn naam is Peter Lok. Hij had op zijn laatste ALV een krat Texelse ‘schuumkoppen’ meegenomen om zijn afscheid te bekrachtigen. Nu ben ik niet zo goed in het afkappen van telefoongesprekken en vind ik het zelf ook wel gezellig om door de telefoon wat bij te kletsen, maar de andere tochtdeelnemers beginnen toch wat ongeduldig te worden.

Uiteindelijk lukt het om het gesprek te beëindigen. De beambte vraagt nog of het wel is toegestaan om het gebied rond Rottumeroog te bevaren. Ik leg hem uit dat dit het eerste weekend in september is en dat vanaf dan de wateren bevaren mogen worden, en uiteraard weten we dat Rottumeroog en Rottumerplaat altijd ten strengste verboden gebieden zijn. Ik beloof hem dat ik alle Dajakkers de groeten zal doen. Bij deze is die belofte ingelost.

Doorvaren of niet

Met de ebstroom mee varen we in oostelijke richting op 60° kompaskoers om na ongeveer 8 kilometer naar veel noordelijker af te buigen. Hier liggen hoge zandplaten waar we overheen moeten en die al snel zullen droogvallen. Het is dus zaak om flink door te varen, anders kunnen we niet verder. Ik wil echter ook niet te hard gaan, want het is wel de bedoeling dat we de zandplaten zien droogvallen. Bovendien willen we een stuk verderop pauzeren op zandplaten, en als we te hard gaan, zitten we al op de Noordzee voordat die platen droogvallen. Op de Noordzee zijn geen zandplaten en Rottumeroog mag ook niet betreden worden voor een pauze.

De temporiseringstactiek blijkt goed te werken. Links en rechts komen de zandplaten omhoog. Met het omhoogkomen van de platen is ook pas goed te zien waarom dit gebied in de zomerperiode wordt afgesloten: de platen liggen vol met zeehonden. Zowel links als rechts van wat er nu als een binnenwater uitziet, liggen honderden grijze en gewone zeehonden. De dapperste of nieuwsgierigste zwemmen met ons mee. Dit is een mooie plek om een pauze te houden.

Vanaf onze pauzeplek hebben we een prachtig uitzicht op de Zuiderduintjes en de waddenkust van Rottumeroog. Deze eilanden worden vooral bevolkt door duizenden vogels. Door een verrekijker zijn ze ongetwijfeld dichterbij te halen en volledig te de- tecteren op soort, gedrag, grootte en kleur. Helaas heb ik geen verrekijker bij me, en eigenlijk is het zo nog veel mooier. Je ziet dat er veel vogels zijn en de rest wordt overgelaten aan je eigen fantasie.

Spanning op de Noordzee

Na de pauzeplek weer verlaten te hebben, komen we aan de oostkant van Rottumeroog de Noordzee opgevaren. Hier is goed voelbaar dat de Noordzee een heel ander soort zee is dan de Waddenzee. De noordenwind heeft deining veroorzaakt, die op de noordkust van het eiland een prachtige branding geeft. Het ziet er mooi uit, en ondertussen hebben we de kentering van het getij gehad: ideale omstandigheden om door de geul tussen Rottumeroog en Rottumerplaat met de vloedstroom weer op de Waddenzee terecht te komen.

Een van de bijzonderheden van dit gebied is dat de zee zijn gang mag gaan. Dit betekent dat zandplaten en geulen niet altijd op die plek liggen waar je ze volgens de zeekaarten zou verwachten. De platen voor de ingang van de stroomgeul blijken een beetje verschoven te zijn en de noordenwind zorgt voor een behoorlijke branding boven deze platen. Even twijfel ik of ik de veiligheid van de deelnemers en mijzelf kan garanderen. Vanuit onze positie kun je niet zien hoe ver de branding de geul zal inlopen, en ik wil honderd procent zekerheid dat we met evenveel deelnemers terugkeren als we zijn vertrokken. We besluiten te wachten: het water is immers aan het opkomen en daarmee verdwijnen de zandplaten vanzelf diep genoeg onder water om niet meer zoveel branding te veroorzaken.

Een enkeling zet zijn helm al op om de branding te nemen, maar na een half uurtje wachten besluit ik dat het genoeg is geweest. We keren via dezelfde weg terug als we heen zijn gegaan. Het kan nog wel even duren voordat het water zo hoog is dat er geen branding meer is, bovendien wil ik ook niet al te laat terugkomen in Noordpolderzijl. Zo gezegd zo gedaan varen we via de noordkust van Rottumeroog terug naar de Waddenzee. Mooi om te zien dat de branding zich nu heel anders gedraagt dan op de heenweg. Dit omdat de ebstroom zich heeft omgevormd tot een tegenovergestelde vloedstroom.

We varen weer door een prachtig landschap tussen de zeehonden die nog steeds op de zandplaten liggen. Uiteraard willen we de natuur niet verstoren, maar dit blijkt moeilijk te zijn als de geul niet zo breed is en de zeehonden aan twee zijden hoog opgestapeld liggen. We doen ons best maar kunnen niet voorkomen dat een deel toch de veiligheid van het water kiest. Het te water gaan van deze ‘aardappelzakken’ is overigens een spectaculair gezicht.

Doordat we anders zijn gaan varen dan eigenlijk het plan was, is de route iets minder goed gepland. Ik heb ongeveer wel een beeld wanneer we de zand- plaat van de heenweg moeten passeren, maar he- lemaal precies weet ik het ook niet. Gelukkig is het opkomend tij, dus het is gewoon een kwestie van wachten totdat de plaat weer onder water verdwijnt. Maar helaas is geduld niet de meest voorkomende eigenschap van de menselijke soort, en zeker niet die van de Dajaks-mens. Eigenwijsheid daarentegen doet het zeer goed als eigenschap. Binnen no-time spreidt de groep zich uit op zoek naar de allerindividueelste route om zo snel mogelijk de zandplaat te nemen. Niet dat het iets helpt: al snel zie ik iedereen op het water lopen met een boot achter zich aan slepend. Een bijzonder gezicht moet dit zijn als je hier met je bootje langs zou varen.

Acrobatische toeren

Na het waterloopspektakel varen we zo snel mogelijk door naar Noordpolderzijl; daar staan immers onze tentjes en we beginnen trek te krijgen. We zijn eigenlijk te vroeg om fatsoenlijk uit te stappen: hoogwater duurt nog meer dan twee uur. Na geduldig wachten zouden we gewoon kunnen uitstappen en onze boten schoon uit het water trekken, maar geduld was ons ook hier niet gegeven. Door acrobatische toeren en met bemodderde boten komen we ook zonder geduld goed aan wal om zo snel mogelijk ons potje te koken.

De zondag hierna zijn we naar Harlingen gegaan en hebben vanaf die plaats nog een korte tocht door een heel ander deel van de Waddenzee gevaren. De mogelijkheden zijn bijna onbeperkt voor kanovaarders, dus wat doen we volgend jaar? Kom het zelf beleven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s