De laatste loodjes van de Donau

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

verhaal en foto’s Willem den Hartog

Wat zijn eigenlijk de laatste loodjes tijdens een Donau-expeditie? Is dat het moment als alle elek- tronica het begeeft omdat je accu kapot is? Zere schouders, tegenwind, blaffende honden ’s nachts? Willem heeft zijn doel volbracht na vijf maanden varen. Hij heeft de ronde kei uit het Zwarte Woud op het eiland Sacálinu in de Zwarte Zee afgeleverd. Het was meteen de zwaarste dag van zijn Donau- expeditie, met hoge golven en tegenwind. Maar Willem was ongeduldig en hij ging. Alleen, ‘maar je bent nooit alleen wanneer je reist.’

“De dag dat ik vertrok uit Sfántu George stond er behoorlijk veel aflandige wind. Ik kon kiezen voor een kanaal langs de achterkant van het eiland. Daar zat je beschutter en waaide je naar het eiland toe. Maar ik ging liever over de Zwarte Zee. Het was zo mooi: je gaat die Donau uit, majestueus, hij wordt steeds breder, wat een rivier! Je wordt met de stroom en de wind de rivier uit geblazen, en dan zie je de kust. Je zou je zo naar Turkije laten waaien.

Maar intussen worden de golven en de deining steeds hoger en begin ik me te realiseren: Sacálinu, daar ligt een branding voor. Dat wordt dus brandingvaren met een boot van 85 kilo waarvan de presenning beschadigd is en het spatzeil niet goed sluit omdat er door de 6 à 700.000 peddelslagen die erlangs waren geschoven geen profiel meer in zat. Maar ik was al onderweg en kon niet uitstappen om iets te repareren. En waar moet ik nou zijn? Die branding hield maar niet op: zandstrand zover je kijken kon. Straks zit ik in Bulgarije. En de wind nam nog toe, de branding werd steeds hoger.

Op een gegeven moment denk ik: weet je wat, hier is het goed. Sacálinu of niet, ik ga hier door de branding heen naar de kant. Het spatzeil extra goed vastmaken, en daar gaat ie hoor! Peddelen, peddelen, peddelen. En opeens schiet ik zoefff zeven meter het strand op. Holy shit! Dan gaat je hart tekeer, tweehonderd slagen. En ik was redelijk droog. Het spatzeil was eraf geschoten maar de boot had weinig water gemaakt. Ik had het kennelijk goed gedaan, op gevoel.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Succesverhaal

Eigenlijk was het een leuke én een niet-leuke dag. Het was leuk omdat ik die steen uit het Zwarte Woud hierheen kon brengen, een oude steen naar nieuwe grond, heel symbolisch. Dat was het doel, dat was mijn succesverhaal, en ik heb er ook foto’s van gemaakt. Voor Wil heb ik een paar harten getekend met die steen erbij. Maar het werd vloed en de steen spoelde onder, de tekening vervaagde, en ik werd intussen continu gezandstraald door de felle wind. Die was wel een beetje gedraaid gelukkig.

Toen ben ik eerst gaan lopen om een doorgang te vinden, want dan kon ik door het kanaal terug. Ik heb een eind gelopen langs aangespoeld ijzer en wrakhout, steeds oppassend voor waternoten want die dingen zijn vlijmscherp en ik liep op mijn Crocs. Tot ik bedacht: als ik zo ver moet varen is dit geen goed plan. Het lijkt erop dat Sacálinu een schiereiland geworden is. Later bleek dat het geval te zijn.

Dus ik weer terug en op mijn InReach het weerbericht gecontroleerd: de wind zou om tien uur ’s avonds afnemen. Ik denk: die golven staan er nog wel even. Toen ben ik het binnenland in gegaan – loop ik tegen een koppel wilde paarden aan! De leider, de hengst, hoorde mij al op tweehonderd meter aankomen, terwijl ik heel zachtjes deed. Gelijk dat hoofd omhoog! Kijken: wat gebeurt er? Ik durfde niet goed meer verder, want wilde paarden zijn onbetrouwbaar. Als er dreiging is, zal zo’n hengst jou een hengst verkopen, want hij beschermt zijn merries. Dus ik heb weer even bij mijn kano gezeten, nog eens naar het weer gekeken, afwachten, en tussendoor wat fotograferen omdat je afleiding zoekt. Ergens groeide er een ongerustheid, want ik zag geen makkelijke oplossing. Ik dacht: straks moet ik hier overnachten.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Jakhalzen

Inmiddels had ik ook al wilde honden gezien en een kudde koeien. Bovendien wist ik dat er in het gebied jakhalzen waren, en dat zijn ook geen lieverdjes. En ik bedacht: als ik hier blijf moet ik gaan koken, krijg ik afval, moet ik alles heel goed opbergen. En wat dan?… Dus ik ben erop gaan mikken om dezelfde dag nog weg te gaan. Liever slapen in Sfántu George bij die hond die heel de nacht ligt te blaffen, dan hier. Zo heb ik lang zitten nadenken, en de branding werd maar hoger, de wind werd harder. Klopt er nou niks van dat weerbericht? Ik maakte me echt een beetje ongerust.

Het licht werd minder, de zon zakte onvermijdelijk naar het westen, ik moest hier weg! Ik had helemaal geen patroon kunnen ontdekken in de golven. Het was niet: ik kan aftellen en dan gaan. Wel dat ze allemaal zo’n beetje op dezelfde plek zaten, maar het waren altijd van die gigantische rollers. Op een gegeven moment stond mijn besluit vast: ik moet instappen. Eerst alles in orde gemaakt, het touwtje weer om de slang van de kuiprand getrokken en heel strak vastgesnoerd, zodat mijn spatzeil er goed omheen bleef zitten. Want ik denk: als dat niet blijft zitten verzuip ik. Toen heb ik besloten – ook weer symbolisch – precies om 19.53 uur te vertrekken: mijn geboortejaar. Ik denk: dan heb ik nog wat invloed. Dat is magisch denken.

Uiteindelijk zat ik klaar voor vertrek. Het water was iets gestegen ten opzichte van ’s morgens. Ik zit in de kano, helemaal ingesnoerd, mijn kunststof reservepeddel gereed, want die houten had ik al gerepareerd en die vertrouwde ik niet meer. Als die breekt in de branding is het einde verhaal, dan lig ik weer op het strand en dat wil ik niet. Ik moet er in één keer door, flink eraan trekken.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Oranje lichtflits

Zit je daar, komt het water: nee, te weinig, gaat niet. En ik kon niet meer uitstappen om de boot wat dichterbij te leggen, want voor je het weet sla je vol. En ja hoor, precies om 19.53 uur komt er weer een golf, die me meeneemt. Hoe mooi is dat? Ik geef me een duw met die peddel, aahhh, en ik ga. Nog een keer, en ik kom erdoor. De eerste golf: recht erin, net over het dek heen. Tegelijkertijd zag ik iets, een lichteffect. Ik denk: wat krijgen we nou? Maar ik moest doorgaan, want de volgende golf kwam er alweer aan. Het waren er in totaal een stuk of acht.

De volgende kwam tot het randje van mijn spatzeil. Toen zag ik wat er gebeurde: die golf was veel hoger, en op het moment dat ik erdoorheen ga, zie ik een flits in het water, echt een oranje lichtflits. Het was de zon die in mijn rug stond. Die was aan het ondergaan en scheen door de dunnere golftop. Op het moment dat je erdoorheen gaat zie je dan een lichtstreep. Een hele mooie ervaring! Dit had ik eigenlijk willen filmen, maar dan had ik een GoPro op moeten hebben. Elke golf waar ik doorheen kwam, gaf zo’n flits, allemachtig prachtig!

Zo heb ik acht golven gedaan en op een gegeven moment kwamen ze tot borsthoogte. Ik dacht telkens: hé joh! Angst was het niet, maar ik vond het wel verdomd spannend. O man, man, man. Maar ik was er nu eenmaal aan begonnen en dan is er geen weg terug. Ik heb van die golven genoten en ik ben erdoorheen gekomen. Maar bij de hoogste golven kon ik mijn armen amper boven houden om te peddelen. Het was een spannende ervaring.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zwarte muur

Na acht golven was het over, en dan zit je op zee. De Zwarte Zee is heel onregelmatig van diepte en er liggen wrakken, dus verderop zijn ook nog brandingspatronen te herkennen. Daarom ben ik een eind uit de kust gaan varen, ver genoeg van de branding om er niet per ongeluk naartoe te vloeien. En het werd donker, echt donker. Gelukkig was het halve maan met een heldere lucht, dus ik kon wat zien. En wat zie je dan? Dan zie je tweeëneenhalve meter deininggolf op je afkomen, van rechts. Holy shit! Dat is echt een zwarte muur. Wat je niet ziet, is dat je zelf geleidelijk mee omhoog gaat, je boot wordt opgetild.

Ik had nog een probleem, want sommige golven gingen rollen. Ik denk: die golf moet niet omgaan als ik net daar ben, anders gooit hij mij ook om, en dat mag niet gebeuren. Dus wanneer ik zag dat zo’n golf begon te rollen, hield ik in. Rolde hij niet, dan begon ik als een gek te peddelen om schuin over de golftop heen te varen. Zo heb ik drie uur gepeddeld eer ik weer op de Donau was. Potverdorie wat een klus zeg! Ik heb geen slag mogen missen, want dan moest ik weer corrigeren om op het spoor te komen.

Mijn InReach stond op het voordek, maar die deed ik alleen af en toe aan omdat je door het felle beeldscherm wordt verblind. Op een gegeven moment zag ik de vuurtoren van Sfántu George. Ik dacht: hier staan twee lichten op een lijn, dus daar moet ik naartoe. Ik controleren: nee, dan zou ik veel te vroeg afslaan. Weer verder, en even later: weer twee lichten op een lijn. Nu dan, is dit het? Drie kilometer is een eind op zee, het is zo’n grote vlakte. Weer kijken: nee, nog niet. Maar op een gegeven moment zag ik de Donau verder het land in gaan. Toen was de vuurtoren ook veel duidelijker. Dankzij mijn InReach had ik geen fouten gemaakt, anders had ik toch weer op het strand gezeten, met alle gevolgen van dien.

Ik moest ook nog een stuk de rivier op, want Sfántu George ligt een stuk landinwaarts. Uiteindelijk heb ik hetzelfde plekje opgezocht van de vorige nacht, de steiger met de blaffende hond. Toen ik met mijn hoofdlamp in zijn ogen scheen, droop hij af. En daarna heb ik in mijn bivakzak als een blok liggen slapen. De andere morgen was ik kletsnat, alles was doorwaternat – mijn eerste nacht met mist.”

IMGP0503

Dit was meteen het einde: Willem heeft geen slag meer gepeddeld. Wel heeft hij in Mahmudia nog enkele dagen met zijn roeivrienden uit Ulm doorge- bracht en met een gecharterde motorboot twee tochten in de Donau-delta gevaren. Maar opeens stond de vrachtwagen naar Duitsland voor de deur en was het inladen en wegwezen. Na een hectische terugreis per vliegtuig volgde een warm weerzien met zijn gezin. Zijn boot heeft hij twee weken later opgehaald uit Neu-Ulm. Die ligt nu kuis versleten in de tuin, als stille getuige van een geweldige ervaring.

Op dinsdagavond 16 januari geeft Willem in de kantine van Dajaks een lezing met lichtbeelden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s